Mei 23 - 2018 | UKR | Dag 03 v 03 : Exclusion Zone Pripyat - Urbex Et Orbi

Mei 23 - 2018 | Dag 03 van 03 in de Exclusion Zone - Pripyat

First stop : The Duga, dit is een gigantisch (over the horizon) radar systeem dat in gebruik is geweest van 1976 tot 1986. Dit is een immens bouwwerk, eigenlijk zijn het er 2 naast elkaar en samen tellen deze constructies 1 km in lengte. De radar is gebouwd om raketlanceringen vanuit de Verenigde Staten te kunnen waarnemen direct op het moment dat ze uitgevoerd worden.

Omdat het zo ver verscholen lag in een bos, zo’n 2,5 uur rijden van Kiev in the middle of nowhere, heeft niemand ooit iets afgeweten van de bouw en het in werking stellen van de antennes. Het heeft ook wel even geduurd voordat er pas iemand achter het bestaan van de antennes kwam. De overheid bleef er over zwijgen, onmogelijk was het om er in de buurt te komen door het grote afgesloten en streng bewaakte gebied waar het midden in lag. Het was een bestaand stuk bos maar voorafgaand aan de bouw van de antennes zijn er duizenden extra bomen geplant om het bos dichter te maken. Er was op twee strategisch gekozen plaatsen net binnen de hekken (voor als er toch iemand door de bewaking zou komen) een summercamp gebouwd. Dit was alleen als afleiding aangelegd mocht er toch ooit iemand stiekem terechtkomen.

De Duga maakte een constant tikkend geluid, daarom kreeg hij de bijnaam Russian Woodpecker (Russische Specht). De kracht van deze antenne was zo groot dat omliggende landen na verloop van tijd begonnen te klagen over storingen in radio zend en ontvangstapparatuur, ook schepen hun navigatie werkten niet en allerlei andere apparaten ondervonden storingen.

Ook kwamen tal van omliggende landen met klachten over ernstige verstoring van de luchtvaart en (militaire) scheepvaart. Er waren in die jaren zelfs radio en televisie fabrikanten die ‘Woodpecker’ scramblers inbouwden in nieuwe apparatuur om de storing van de Duga te verminderen.

Dit ‘over de horizon’ radarstation verborg ook nog aardig wat geheime activiteit onder de grond. Gelijk aan de hele lengte van de Duga (1 km lang) liep onder de grond een lange gang met de ‘School Of Duga’, verschillende ruimtes voor het opleiden van overheidspersoneel. Ook vonden we hier de control rooms die hoorde bij de Duga. Verder nog tal van lokalen, een maquette van het hele terrein rond de Duga en de ‘Motherbrain’ van de hele operatie : een ruimte die mij erg deed denken aan de ‘Star Trek I.S.S Enterprise’ met controle panelen gesitueerd op een trapsgewijs podium. Er was niet veel meer intact maar nog genoeg om je voor de geest te halen hoe het er in werking uit moet hebben gezien. Buiten kwamen we langs een brandweerkazerne en het ‘Entertainment Building’ met onder anderen een sporthal en cinema.

Allerlei wild west verhalen gingen de ronde over wat de overheid in het geniep aan het doen was met zo’n bouwwerk. Weer-manipulatie en experimenten om de bevolking te hersenspoelen waren de sterkste geruchten. Door de aanhoudende klachten en een toch hier en daar onderhand wat verouderd radarsysteem werd deze op non-actief gesteld en werd er begonnen met modernisering van de Duga, afgerond in 1985 ging de stekker er weer in al was dat van korte duur want in mei 1986 een jaar later was daar ineens de ‘Chernobyl Disaster’ en werd dit project voorgoed getermineerd en werd alleen wat waardevol apparatuur overgebracht naar een andere locatie en is er nooit meer iemand teruggekeerd.

Volgende halte, een kleuterschool in het eveneens verlaten dorpje Kopachi verscholen aan de rand van een bos, waarschijnlijk heeft daar 32 jaar geleden nooit een boom in de buurt gestaan maar nu was dat toch echt anders want het schooltje was omsingeld door bomen. Een smal paadje leidt je naar de ingang van het gebouwtje. Dit was best een indrukwekkende locatie. Er was een zaaltje waar kleine kinderbedjes ingepropt waren en waar je op de grond en op de bedjes rondslingerend speelgoed, poppen en zelfs hier en daar achtergebleven kinderschoentjes tegenkwam. Een ander vertrek zal de speelruimte geweest zijn met veel meer speelgoed en rommeltjes. Een rotte krakende vloer maakte het 'plaatje' compleet.

Lunchtime : Meteen na de lunch reden we door naar een nooit afgebouwde koeltoren van een kernreactor, Reaktor Nr. 05. Een enorm rond bouwwerk met een mural (muurschildering) van een wereldberoemde foto, een portret van een leidinggevende arts aan het werk toen de ramp zich net voltrokken had.

Even verderop een viskwekerij in de koelvijvers van de kerncentrales, dat klinkt al schimmig afgezien van het feit of de kernreactor smelt of niet. Zoiets krijg je in Nederland niet voor elkaar, en begrijpelijk ook. Later werd dit een radiologisch onderzoeksproject in en naast één van de koelvijvers van de kerncentrale van Chernobyl. We vonden in een gebouwtje op het terrein in glazen potjes op sterk water allerlei misvormde en gemuteerde foetussen maar ook vergroeide vissen (we gingen er maar vanuit dat het vissen waren, maar je maakte er helemaal niks meer van, zo misvormd was alles). Dat was allemaal achtergebleven in jampotjes.

Wat je hier toch aan het denken zet is het feit dat die potjes hier nog rond slingerden en van wanneer die zijn. Zijn ze van voor de ramp en was het dan toch niet helemaal safe om die vis te eten of zijn er nog lui bezig geweest na de ramp en hebben ze mislukkingen op sterk water gezet. Deze dag was de warmste, de meest broeierige en tropische dag van onze trip, 28 graden als ik het me goed herinner. Niet normaal voor de tijd van het jaar en net een paar weken voor wij kwamen hadden ze een mosquito plaag dus wij mochten nog even meegenieten van het staartje daarvan.

Lek geprikt zijn we, ik had al binnen een dag tientallen beten per hand (en dan telde ik de rest van mijn lijf nog niet eens mee) waardoor na een dag mijn hand dubbel zo dik was geworden en ik grapjes maakte over een poloniumvergiftiging. Maar toen binnen een paar uur sommige beten begonnen te ontsteken werd de lol al snel minder, helemaal weg was de pret op het moment dat er kleine vliegjes in die open plekken probeerden te kruipen. Toen was ik de mosquito’s én vliegjes van mijn handen aan het plukken.

Onze gids vond het ook maar een raar iets terwijl ik dacht dat dat de normaalste gang van zaken was daar, we zijn tenslotte in Chernobyl. Anything can happen …… Hij pleegde een telefoontje en kon ergens medicijnen ophalen, daarvan moest ik er eentje nemen per vierentwintig uur. De keerzijde was dat ik niet kon lezen wat er op het doosje stond, want dat was Russisch en hij wist niet wat het was. Het voelde een beetje aan als Russisch roulette en ik heb het maar gewoon gedaan. Niet helemaal naar wat me was verteld, ik nam namelijk na twaalf uren de volgende al. Dat was de volgende ochtend toen ik wakker werd, al was toen het grootste probleem over en mijn handen bleven gespaard.

De avond ervoor heb ik foto’s gemaakt van mijn handen en naar een vriendin thuis gestuurd met het bericht erbij dat ze mij voorlopig niet zou zien omdat ik een plutoniumvergiftiging had opgelopen en ik te horen had gekregen daar in quarantaine gezet te worden voor ze wisten wat ze met mij aanmoesten en dat zal minstens weken gaan duren, meer hadden de artsen mij niet verteld. Ze trapte er in maar ik vertelde haar toch maar vrij snel dat het niet waar was want ze nam het nogal serieus op namelijk en is zich rot geschrokken. De zwellingen waren al wat afgenomen (na een week was er helemaal niks meer van te zien of te merken). Ondanks dat we met Deet (de sterkste) hebben gesmeerd en gespoten, elk uur zo’n beetje. Ook hebben we daar nog plaatselijke mosquito killer spray opgesnord waarvan we hoge verwachtingen hadden maar niets hielp uiteindelijk. De hele dag had je een constante zwerm van minstens 50 mosquito’s om je hoofd heen en moest ik ze overal uit mijn huid trekken. Vooraf had ik me er niet zo druk om gemaakt want in Nederland wordt ik al nooit door een mug gestoken dus waarom zou een mosquito dat wel doen dan. Een miscalculatie dus, volgend jaar maar een bezoek plannen buiten ‘mosquito season’.

De nooit afgebouwde kern reactor nr. 5, 32 jaar na de ramp staat reactor nr. 05 nog steeds half afgebouwd wortel te schieten. Al meerdere malen hebben we hem bij het langsrijden in de verte zien staan. Enorme bouwkranen staan nog op en om de reactor heen en zijn nooit verwijderd van de bouwplaats ook de steigers zijn nooit afgebroken. Een indrukwekkend plaatje zo alles bij elkaar, kijk je de ene kant op dan zie je kernreactor nr. 04 onderhand helemaal ingepakt en gesealed in een sarcophaag en kijk je de andere kant op dan staat daar dat enorme, verroeste bakbeest. De achtergebleven kranen er om heen en de bomen zie je op het dak groeien. We hadden nooit gedacht dat we dat ding zouden beklimmen en toch ging het gebeuren. Het was een aardige opgave en natuurlijk komt zo’n idee op de heetste dag. Onze apparatuur en statief op ons rug gebonden en met een lampje in de hand begonnen we maar hadden we geen idee waaraan precies.

Heel wat ‘hakkie takkie’ trappen op waar betonrot al gaten had achtergelaten, zelfs een ‘loopbruggetje’ zonder reling over een smalle plank boven een afgrond maar voor we het wisten stonden we boven op het dak van de reactor. Bij één bepaalde kant van het dak moesten we wegblijven want daar konden we gezien worden vanaf de grond door bewaking verderop. Wat een ervaring en wat een gigantisch mooi uitzicht, je kon alle kanten (behalve die ene!) op kijken en zover je kon zien was er niets hogers dan waar wij op stonden. Nog geen 750 meter verderop zagen we kernreactor nr. 04 liggen, ook Chernobyl town en Pripyat kon je duidelijk zien vanaf het dak. Dit had ik niet willen missen.

‘The other side’ van reactor nr. 05. Eenmaal weer bij ons vervoer aangekomen reden we om het complex heen om foto’s te maken van de mooiste kant van de reactor. Zo stonden we heel dichtbij en net aan de andere kant van het bassin met koelwater voor de reactoren. Hier vanaf de grond kon je goed zien hoe hoog hij is en had je goed zicht op alle kranen die er nog op en om stonden. Zelfs was er een, ik denk echt wel de hoogste kraan, van ellende door midden gebogen en lag voor een deel weg te roesten in het water.

Next stop ‘Nuclear Power Plant Observation Deck’ hier was een monument en daar vandaan had je een goed zicht op de Chernobyl reactors en de sarcophaag die er overheen was gebouwd. Het monument is ter ere van de ‘liquidators’ dit zijn de mannen geweest die meteen na de ramp aan het werk zijn gegaan om alle kernafval op te ruimen en af te voeren. Dichterbij dan hier kan je niet komen.

En voor we het wisten was het al tijd om terug te keren voor het avondeten. Dit was ook meteen onze laatste hele dag in Chernobyl. Morgen bezoeken we na het ontbijt nog wat kleine dingen in de buurt en worden we naar het vliegveld in Kiev gebracht.

Powered by SmugMug Log In